One Hundred Aspects of the Moon, Wikipedia
Honderd gedaanten van de maan, of Tsuki no Hyakushi (月百姿) in het Japans, is een verzameling van 100 ōban-formaat (± 25 bij 38cm) ukiyo-e houtsneden van de Japanse kunstenaar Tsukioka Yoshitoshi, die vanaf 1885 tot 1892 gedrukt werden in batches. Het vertegenwoordigt een van Yoshitoshi’s latere werken. De houtsneden bevatten verschillende beroemde figuren, zowel historische als literaire personages, elk in een maanverlichte scène, evenals af en toe verwijzingen naar poëzie.
De serie van 100 prenten werd tussen 1885 en 1892 uitgegeven door Akiyama Buemon. De onderwerpen zijn ontleend aan diverse bronnen in de Japanse en Chinese geschiedenis en literatuur, het Kabuki- en Noh-theater en zelfs het hedendaagse Edo (het huidige Tokio), en worden alleen verbonden door de aanwezigheid van de maan in elke prent. De sfeer die gecreëerd werd aan de hand van de maanfase werd benut vanwege de poëtische en expressieve mogelijkheden.
Dit was de meest succesvolle en nog steeds de beroemdste prentenserie van Yoshitoshi. Mensen stonden voor zonsopgang in de rij om elk nieuw ontwerp te kopen, maar de oplage was altijd uitverkocht.
| Tsukioka Yoshitoshi (1839-1892) is een leerling van Kuniyoshi’s. De eerste ontwerpen van zijn populaire Tsuki hyakushi (A Hundred Views of the Moon) worden gepubliceerd in 1885. De onderwerpen zijn ontleend aan Indiase en Chinese legendes, beroemde muzikanten en dichters, en helden van klassieke romans en toneelstukken. |
Bekijk de tweede vijftig prenten
De eerste vijftig prenten
Afbeeldingen vergroten door te klikken
Takao was een naam die werd gebruikt door elf courtisanes in het Yoshiwara-district van Edo. Hier is de 6e Takao, bekend om haar literaire talenten en gekleed in de mode van de late 17e eeuw. De haiku in de cartouche beschrijft haar verlangen naar haar minnaar: “Nu moet je in de buurt van Komakata zijn, roept een koekoek”.
Het kabuki-drama Kanadehon Chushingura presenteert een gedramatiseerde versie van het waargebeurde verhaal van de 47 loyale ronin die hun eigen leven gaven om de dood van hun meester te wreken. De jongste van de 47 was Oishi Chikara, Rikiya genoemd in het toneelstuk. In Act VII moet Rikiya een geheime brief bezorgen aan zijn vader Yuranosuke, de leider van het vendetta-complot. Yuranosuke wacht in een theehuis in het Gion-gebied van Kyoto en doet alsof hij een verstrooid leven heeft, zodat de schurk, Moronao, geen gevaar vermoedt totdat het te laat is. Omdat Rikiya de boodschap niet openlijk kan overbrengen, staat hij buiten het theehuis, houdt de brievenbus vast en klapt zachtjes op de poort met het handvat van zijn zwaard.
Volgens een versie van deze Chinese legende beloonde de koningin-moeder van het Westen de echtgenoot van Chang’e met het elixer van onsterfelijkheid. Ze stal en dronk het, en vluchtte naar de hemel waar ze de geest van de maan werd. (gedrukt oktober 1885)
3. Rijzende maan boven de berg Nanping (Nanpeizan shogetsu) Deze scène uit de Chinese roman “De romantiek van de drie koninkrijken” toont Cao (150-220 AD), destijds de machtigste heerser in Noord-China, staande in een kleine boot, met uitzicht op de Yangtze-rivier. Als de kraaien die naar de maan vliegen goed nieuws brengen – zoals ze in Azië vaak doen – brengen ze het ergens anders naartoe. Na verschillende briljante overwinningen werd Cao Cao verslagen in het jaar 208, in de beslissende slag bij Chibi (De slag om de Rode Kliffen) op de Yangtze. Cao Cao was ook een gevestigde dichter die bijdroeg aan het hervormen van de poëziestijl van zijn tijd. De Red Cliffs verschijnen opnieuw in print #81. (Oktober 1885)
Deze foto illustreert een vers van de gevierde haiku-meester Takarai Kikaku (1661-1707): “Heldere maan – over de tatamimatten schaduwen van dennentakken” (gedrukt oktober 1885). Stevenson* wijst erop dat, gebaseerd op het kapsel, de ronde uchiwa-waaier en verschillende andere stijlelementen, dit ontwerp waarschijnlijk een eerbetoon is aan Utamaro (1754-1806)
Shikason tsukiyo – Shi Jin from the Water Margin, [2], met zijn Nine-Dragon Tattoo. Shi Jin, een fictieve vechtsportinstructeur uit de Chinese roman Shui hu Zhuan (The Water Margin), werd een outlaw-held toen bandieten zijn dorp aanvielen. Hij nam ze eerst gevangen, maar nadat hij hun verhaal over corruptie en onderdrukking had gehoord, sloot hij zich bij hen aan en vluchtte naar de moerassen van de boektitel.
Het werk verbeeldt de jonge samoerai Toyotomi Hideyoshi die de rotsen van de berg Inaba beklimt om een kasteel te bespioneren of te infiltreren.
De samurai Saitō Toshimitsu in de Slag bij Yamazaki. Hij is te paard in de Kamogawa-rivier bij Kioto en houdt de teugels en een lang zwaard vast tijdens een geheime verkenningstocht voor de aanval op Oda Nobunaga’s hoofdkwartier.
Chikako was de dochter van Zeniya Gohei, die ten onrechte gevangen zat. Zij springt in de koude Asano rivier om trouw aan haar vader te tonen.
Een vrouw die haar voeten koelt in het water bij de Kamogawa-rivier in Kyoto onder een volle maan.
#11. Bergmaan na regen — Tokimune
Toont de jonge samurai Soga Tokimune (Goro) in een gespannen houding terwijl hij zijn zwaard trekt. Het kunstwerk verwijst naar het historische verhaal van de wraak van de broers Soga, waarbij Tokimune zich op maakt voor de fatale confrontatie.
De krijger-priester Musashibo Benkei bidt om de boze geesten van de gevallen Taira-krijgers te kalmeren – gesymboliseerd door de donkere wolken – en redt zijn meester Minamoto no Yoshitune en enkele van zijn troepen van het scheepswrak terwijl ze in het jaar 1185 over Daimotsu Bay varen. Het verhaal van de eerste ontmoeting van Benkei en Yoshitune is geïllustreerd in druk #61. (gedrukt januari 1886)
Konkai is de titel van een Kyogen, een komisch intermezzo uitgevoerd tussen Noh-spelen. Een magische vos vermomt zich als de oude priester Hakuzosu en bezoekt de neef van de priester, een jager. Nadat hij de jager heeft overgehaald om vossen te beschermen, vertrekt hij en hervat hij langzaam zijn oorspronkelijke vorm. Naarmate het verhaal vordert, wordt er een kreet gehoord wanneer de niet zo sluwe vos het aas in een val neemt en wordt gepakt. (gedrukt januari 1886)
Op een herfstnacht, terwijl de hoveling Tsunenobu (1016-1097 AD) de maan ziet opkomen, hoort hij het geluid van iemand die in de verte doek beukt. Herinnerd aan een beroemd Tang Chinees gedicht, reciteert hij het volgende vers: “Ik luister naar het geluid van doek die wordt geslagen terwijl de maan sereen schijnt, en geloof dat hier iemand anders is die nog niet is gaan slapen.”
Terwijl Tsunenobu klaar is, verschijnt er een gigantische demon in de lucht en reciteert een couplet van de Tang-dichter Li Bo: “In de noordelijke lucht vliegen ganzen over Big Dipper – naar het zuiden worden koude gewaden onder het maanlicht geslagen.” (gedrukt januari 1886)
Iga no Tsubone, een hofdame in het gevolg van de verbannen keizer Go-Daigo, verstaat en bezweert de geest van de hoveling Sasaki no Kiyotaka onder een volle, maar zwaar bewolkte maan. Kiyotaka, adviseur van keizer Go-Daigo, werd gedwongen zelfmoord te plegen in 1333, en zijn boze geest achtervolgde het tijdelijke hof van de keizer in het Yoshino-gebergte. (gedrukt januari 1886)
“De maan glinstert als heldere sneeuw, en pruimenbloesems verschijnen als gereflecteerde sterren, ah! De gouden spiegel van de maan gaat over de lucht, terwijl de geur van de jade kamer de tuin vult” – Poëtisch vers van Sugawara no Michizane. Het werk toont de historische dichter en edelman Sugawara no Michizane (845–903) in gewaad met een penseel en papier onder een volle maan en winterse pruimenbomen.
In deze scène uit het Noh-toneelstuk Takasago staat een oud stel op het strand voordat ze in een boot stappen en naar Sumiyoshi varen. Hij kijkt naar de maan en zij controleert het tij. Het zijn Jo en Uba, geesten van twee gepaarde pijnbomen, één in Takasago en één in het verre Sumiyoshi. Het paar symboliseert het geluk en de vervulling van een lang, trouw huwelijk. De insert toont een souvenir van Jo en Uba uit het heiligdom in Takasago. Stevenson* merkt op dat deze prent mogelijk is opgeschort na januari 1887 – de “drukdatum” – en gepubliceerd twee maanden voor de dood van Yoshitoshi, toen hij te ziek was om nieuwe opdrachten uit te voeren. (gepubliceerd april 1892)
#18. Een ketel op een maanverlichte nacht — Kobuna no Gengo en Shimaya Hanzo
Twee schurken, Kofuna no Gengo en Koshi Hanzo, proberen bij volle maan een enorme ijzeren ketel te breken en te stelen. Niet erg helder. Het ontwerp doet ons denken aan een deel van de Hokusai manga. Het is in feite in de stijl die bekend staat als Toba-e, vernoemd naar de beroemde rollen met karikaturen van dieren en mensen in de Kozan-tempel in de buurt van Kyoto, toegeschreven aan abt Toba (1053-1140), een Heian edelman geboren als Kakuyu. (gedrukt februari 1886)
Een boer genaamd Sakuemon wacht in een bamboebos op de maanbeschenen nacht om de verslagen samoerai-generaal Akechi Mitsuhide op te wachten.
Hakuga Sanmi (Minamoto no Hiromasa) speelt de yokobue buiten de Suzaku-poort. De prent verbeeldt de legendarische hoveling en fluitspeler Minamoto no Hiromasa die bij maanlicht zwijgend musiceert met een mysterieuze demon of vreemdeling bij de historische Suzaku-poort.
Een courtisane uit de havenstad Muro aan de Seto Binnenzee drijft langs de basis van een enorme torii, of heilige poort, voor de kust van het Shinto-heiligdom op het eiland Itsukushima (invoegen). Ze is gedeeltelijk verborgen achter haar oversized reishoed, en het muziekinstrument aan haar voeten kan erop wijzen dat ze betrokken is geweest bij het jaarlijkse Kangensai-festival van blaas- en snaarinstrumenten. (Februari 1886)
Een brandweerman staat op een gebouw met de standaard voor het tweede district van Edo. Hij draagt een sashiko, een gewatteerde jas gedrenkt met water om hem tegen de vlammen te beschermen. Rechtsonder staat nog een matoi (standaarddrager) van een rivaliserende brigade. In het Japan van de 19e eeuw waren drukke steden vol huizen gemaakt van hout en papier extreem kwetsbaar voor brand. De brandweertroepen werden beschouwd als spannende en kleurrijke personages en genoten een enorm prestige onder de algemene bevolking. (gedrukt februari 1886)
Yamanaka Kikanosuke Yukimori (16e eeuw) was een van de tien helden van de Amako-clan in de provincie Isumo. Hier wordt hij getoond in volledig harnas, met een Hozoin-halberd (print #95), en een helm met de wassende (of derde-dags) maan. Dit wordt vaak beschouwd als Yukimori’s persoonlijke keuze. De maanvormige maedate (gefigureerde plaat) kan echter ook een intrinsiek onderdeel zijn geweest van de Amako-gevechtshelm, waardoor deze krijgers opvielen in het veld. (gedrukt februari 1886)
#24. Maan in de Rosse Buurt.
Maanverlichte nachten in Yoshiwara. Maan van de plezierwijken (Kuruwa no tsuki)
Een courtisane en haar jonge kamuro (kinderverzorger) kijken ’s nachts kersenbloesems op de grond vallen in de Yoshiwara, het door de overheid erkende Edo-prostitutiedistrict dat beroemd was om zijn kersenbomen. (gedrukt maart 1886)
Ono no Komachi, een beroemde schoonheid en dichteres uit de 9e eeuw, zit op een gevallen stoepa (een grafsteen gewijd aan Boeddha). Dit kan de scène zijn uit het Noh-toneelstuk Sotoba Komachi (Stupa Komachi) waarin twee priesters zich afvragen: “Is deze Komachi die ooit een heldere bloem was – Komachi de mooie, wiens donkere wenkbrauwen verbonden waren als jonge manen – Haar gezicht ooit wit getint – Wiens vele, vele damastgewaden ceder-geurige zalen vulden?” Komachi wordt afgebeeld terwijl ze naar de maan kijkt en een damast gewaad draagt dat sterk contrasteert met haar gehavende strohoed. (gedrukt in maart 1886)
Gobetsu Scène van de Chinese taoïstische meester Wu Gang met zijn bijl. Voor het misbruiken van zijn macht was hij door de goden gestraft om voor altijd de cassiabomen op de maan te hakken, alleen om zichzelf onmiddellijk te laten regenereren.
Kato Kagekado was een bewaarder van Minamoto no Yoritomo (1147-1199 AD). In deze aflevering van de Heike monogatari heeft Yoritomo Kakekado naar het landhuis van Taira no Kanetaka in Yamaki gestuurd, met de missie om hem te vermoorden. Kagedo misleidt Kanetaka om op zijn helm te slaan en doodt hem vervolgens. (gedrukt maart 1886)
In een andere aflevering van de Heike monogatari bezoekt Taira no Tsunemasa op een avond in de jaren 1180 het heiligdom van de godin Benten op Chikubu Island en speelt ze de biwa zo mooi dat de godin verschijnt en belooft hem de overwinning op de Minamoto-clan. Helaas sterft Tsunemasa zelf in de strijd. (gedrukt maart 1886)
De geest van Yugao (vernoemd naar de ochtendglorie wijnstok), een minnaar van prins Genji in ‘The Tale of Genji.’ Het Yugao-hoofdstuk uit het verhaal van Genji (1886) de geest van Yugao bij volle maan, zwevend tussen kalebasranken met witte bloemen. De afbeelding hoort bij het klassieke Japanse epos Het verhaal van Genji uit de elfde eeuw.
#30. De maan door een afbrokkelend venster (1887).
De legendarische Indiaas-boeddhistische monnik Bodhidharma zou naar China zijn gereisd om Zen-leringen te brengen, en het was bekend dat hij jarenlang voor een muur had gemediteerd totdat zijn armen en benen atrofieerden en eraf vielen.
#31. Berg Ji Ming maan (Keimeizan no tsuki)
Zi Fang (Zhang Liang) was een held van de oorlogen die leidden tot de oprichting van de Han-dynastie in China rond 200 voor Christus. Volgens een versie van het verhaal beklom Zhang Liang de berg Ji Ming aan de voorafvan de beslissende strijd en speelde hij zo mooi op de fluit dat de vijandelijke soldaten heimwee kregen. Ze vluchtten in grote aantallen uit hun kamp, waardoor hun commandant geen andere keuze had dan zelfmoord te plegen. (gedrukt juni 1886.)
Toyohara Sumiaki, een muzikant aan het hof van keizer Go-Kashiwabara (regeerde 1500-1525), kwam tijdens een wandeling in de Kitayama-veengebieden ten noorden van Kyoto een roedel wolven tegen. Hij betoverde hen met het geluid van zijn houten fluit en ontsnapte ongedeerd. (gedrukt juni 1886)
Tsukioka Yoshitoshi rijdt op een wagen tijdens het Sannō Matsuri Festival.
Het Sanno-festival is een traditioneel evenement dat nog steeds op de even jaren in Tokio wordt gevierd. De prent toont een praalwagen met een danseres die de Drakenkoning nabootst, voorafgegaan door een andere praalwagen met een kraaiende haan op een trommel, die langs kasteel Edo passeert. (gedrukt juni 1886)
Taira no Tomoume, een blinde krijger, gebruikt zijn tweede gezichtsvermogen om zijn vijanden te zien in de oorlog van zijn clan tegen de Minamoto, en in wat vermoedelijk zijn doodsstrijd is. Hij draagt een gedichtje als talisman. Het vers luidt: “Vanuit de duisternis ben ik verdwaald op een nog donkerder pad – de maan van mijn hart wordt bewolkt.” De gevallen banier draagt het wapen van de Mori, die aan de kant van de Minamoto vochten. (Juni 1886)
Dit beeldt een scène uit het Noh-spel Tamura uit. Drie rondreizende priesters ontmoeten een man die gevallen kersenbloesemblaadjes opveegt tijdens hun bezoek aan de Kiyomizu-tempel in Kyoto. Hij zou de geest zijn van de krijger Sakanoe no Tamuramaro, die de priester Enchin hielp bij de stichting van de Kiyomizu-tempel op de berg Otawa. (gedrukt juni 1886)
Nadat prins Mochihito – de broer van de afgezette keizer Takakura – in het jaar 1180 een complot tegen Taira no Kiyomori had gesmeed en ontmaskerd was, vluchtten hij en zijn metgezel Munenobu uit het Takakura-huis, vermomd in vrouwenkleding. De hoofdpersoon van deze scène is echter Hasebe no Nobutsura, Mochihito’s vazal, die hen hielp ontsnappen. Nobutsura werd gevangengenomen, maar weigerde zelfs onder marteling de verblijfplaats van de prins te onthullen. Nobutsura overleefde en werd heer van de provincie Noto nadat de Taira in 1185 waren verslagen. (gedrukt augustus 1886)
Dit ontwerp staat oneerbiedig bekend als “Groeter”. Ko no Moronao, de belangrijkste vazal van de 14e-eeuwse shogun Ashikaga no Takauji, werd verliefd op Lady Kaoyo, de vrouw van een hofambtenaar, en kocht haar dienstmeisjes om zodat hij haar na haar bad kon bespieden. Toen Lady Kaoyo zijn avances afwees, liet Moronao haar man en zijn familie executeren. Moronao is ook de schurk in de Chushingura, het 18e-eeuwse toneelstuk over de Zevenenveertig Ronin, dat opzettelijk in het verleden is gesitueerd om censuur te omzeilen. (september 1886)
In het Noh-spel Ariko no Naishi is Ariko, een hofdame uit de Heian-periode, wanhopig over een onbeantwoorde liefde. Terwijl ze zich klaarmaakt om van de boot te springen en zichzelf te verdrinken, reciteert ze het volgende vers: “Hoe hopeloos is het / het zou beter voor me zijn om onder de golven te zinken / misschien zou ik dan mijn man uit Moon Capital kunnen zien.” De Maanhoofdstad lijkt poëtisch te zijn voorgesteld als de maan zelf, of als een door de maan verlichte berg waar de hovelingen “boven de wolken woonden”. (gedrukt september 1886)
In 1333 na Christus vindt generaal Nitta no Yoshisada de route naar het Hojo-bolwerk in Kamakura geblokkeerd door de kliffen van Inamura en een vijandelijke vloot van oorlogsschepen. Hij biedt gebeden en zijn gekoesterde zwaard aan de zeegoden en vraagt hen om een veilige doorgang voor zijn leger. Het tij trekt aanzienlijk terug, wat een overeenkomstige terugtrekking van de legervloot veroorzaakt en een doorgang naar de kwetsbare zeekant van het kasteel Kamakura creëert. Het kasteel werd ingenomen en de keizer Go-Daigo herstelde. (gedrukt september 1886)
Volgens de Chinese legende vertegenwoordigen de sterrenbeelden die in het Westen bekend staan als Aguila en Lyra[1] de geliefden Niu Lang (Koeherder) en Zhi Nu (Weefmeisje). Ze werden gescheiden door de keizer van de hemel en aan verschillende uiteinden van de Melkweg geplaatst. Ze mogen elkaar alleen ontmoeten op de zevende avond van de zevende maand van elk jaar. Een viering van de ontmoeting van de geliefden is het onderwerp van het jaarlijkse Tanabata Festival. (gedrukt september 1886)
De krijger die de scène onderzoekt is Takeda Shingen (1521-1573), krijgsheer en daimyo van de niet aan zee verbonden provincie Kai die de berg Fuji omvat. Hij veroverde uiteindelijk een groot deel van zijn regio, waaronder de provincie Suruga, die hem toegang gaf tot de zee. Takeda zit hier te kijken naar de berg Fuji aan de overkant van Suruga Bay. Het gedicht luidt: “Aan de kust bij Kiyomi, zelfs de lucht blokkeert de weg – de maan wordt geblokkeerd door de Mio-dennenbossen.” Er is enige mystificatie rond zijn dood in 1573. Volgens een verhaal werd het enige tijd geheim gehouden om de vijand in verwarring te brengen. Dit is het onderwerp van de film “Kagemusha” (1980) van Akira Kurosawa. (gedrukt in 1886.)
O-Usu no miko (Kleine Prins Usu), ook bekend als Yamato-Take no Mikoto, was de fysiek sterke en meedogenloze derde zoon van keizer Keiko, die regeerde van 71-130 na Christus. De vele heldendaden die aan O-Usu worden toegeschreven, worden beschreven in de Kojiki en Nihonji, belangrijke geschiedenissen die in de 8e eeuw zijn samengesteld. We zien hem hier verkleed als vrouw en zijn zwaard verbergend. Nadat zijn vader hem heeft gestuurd om een Kumaso-opstand aan te pakken, infiltreert hij vermomd het rebellenkamp en vermoordt hij de twee broers die de opstand leidden. (waarschijnlijk gedrukt in 1886)
Het is zonsopgang in de Shibaimachi, het theaterdistrict van Tokio. Personeel en gasten van de theaters, restaurants en theehuizen gaan naar huis. De zwartgeblakerde tanden en geschoren wenkbrauwen van de vrouw op de voorgrond geven aan dat ze getrouwd is. De silhouetten van de kabuki-theaterborden zijn duidelijk zichtbaar tegen de paarse ochtendhemel. Aangezien de Franse schilder Toulouse Lautrec een revolutie teweeg zou hebben gebracht in de kunst van het maken van posters door Japanse houtsneden compositieapparaten te lenen, is het vrij waarschijnlijk dat hij dit ontwerp kende. Anderen, zoals Degas, Manet, Gauguin, Van Gogh en Bonnard, werden ook geïnspireerd door de Japanse meesters van de Ukiyo-e. (gedrukt in 1886)
Akazome Emon (956-1041 AD) was een gevierde vrouwelijke dichter aan het Heian-hof. Ze diende in het huishouden van Fujiwara no Michinaga, de premier van die tijd en schoonvader van verschillende keizers, en ze wordt beschouwd als de belangrijkste auteur van de Eiga Monogatari, de Fujiwara-familiegeschiedenis. Hier staat ze voor haar deur, na een lange, slapeloze nacht, wachtend op haar geliefde die niet is komen opdagen. Haar gedicht luidt:
“Ik wou dat ik meteen naar bed was gegaan /
maar nu is de nacht voorbij /
en zie ik de maan dalen” (waarschijnlijk gedrukt in 1887).
Een gemaskerde Noh-acteur speelt de rol van de overvaller Kumasaka no Chohan – een sjaal om zijn hoofd gebonden en met een lange snoek – die in 1174 werd gedood toen zijn bende onverstandig de jonge Minamoto no Yoshitsune in Akasaka aanviel. Er is geen maan zichtbaar in de afdruk, en de titel doet ons denken aan de scène waarin Kumasaka betoogt: “De maan komt niet op tot zonsopgang vanavond; en zelfs als ze opkomt, zal ze bedekt zijn.” Deze versie werd gedrukt op 6 januari 1887.
Dorpelingen dansen in het maanlicht tijdens het jaarlijkse Bon-festival, wanneer de geesten van de overleden voorouders naar de aarde moeten terugkeren om gevoed en vermaakt te worden. Het is een vrolijk festival, dat elk jaar wordt gehouden tijdens de volle maan van juli, en een typische dans bestaat uit groepen mensen die in cirkels bewegen op incidentele muziek. Het beeld doet ons enigszins denken aan de dansers die Henri Matisse twee decennia later schilderde, en Stevenson* wijst ook op het bijna impressionistische effect van de Shoji-stijl die Yoshitoshi in dit ontwerp gebruikte. (gepubliceerd februari 1887)
Kinto Fujiwara no Kinto, beschouwd als een van de vooraanstaande dichters en kalligrafen van de Heian-periode, die hielp bij het samenstellen van officiële poëziebundels in zijn hoedanigheid van adviseur van de keizer, kiest een pruimenbloesem.
De meeste recensenten gaan ervan uit dat de naam in de titel verwijst naar het verhaal van de Chinese generaal Wu Zixu (cir. 490 v.Chr.), die de dood van zijn vader wilde wreken, en werd geholpen door een visser van de Huai River bij het lokaliseren van het graf van de moordenaar. Misschien vraagt de bekendheid van de grijnzende visser in dit ontwerp om een betere verklaring. Stevenson* suggereert een ander verhaal – dat van de wijze visser Jiang Ziya, die raadgever werd voor keizer Shi Bei – maar dit verklaart de titel natuurlijk niet. (gedrukt juni 1887)
De vrouw die de opgerolde stromat draagt, is een tsujigimi, een van de laagste rijen prostituees. Verwijzend naar hun zware witte make-up, luidt het vers van de vrouwelijke dichter Oshun Hitotose: “Zoals reflecties in de rijstvegen – de gezichten van straatwandelaars in de duisternis worden blootgesteld door het herfstmaanlicht.” (gepubliceerd juni 1887)
Kiyotsune was de 3e zoon van Taira no Shigemori, en een kleinzoon van Taira no Kiyomori die aan de basis stond van de vete tussen de Taira en de Minamoto. Naar verluidt had hij een tedere ziel en nam hij alle tegenslagen na aan het hart. In deze aflevering van de Heike monogatari is Kiyotsune verdreven uit de stad Dazaifu op het zuidelijke eiland Kyushu omdat hij zich realiseert dat zijn zaak hopeloos is. Nadat hij heeft geprobeerd troost te vinden door zijn fluit te bespelen in het maanlicht op het roerdek van zijn schip, mompelt hij de heilige soetra ter lof voor Boeddha en gooit hij zich in de zee. De laatste catastrofe in de oorlog tussen de Heike (Taira) en de Genji (Minamoto) is de nederlaag van de Taira-vloot in de slag bij Dannoura in 1185. (Gedrukt in juni 1887).
____________________
[1] Aquila (Arend) en Lyra (Lier) zijn twee naburige sterrenbeelden aan de noordelijke sterrenhemel die samen met het sterrenbeeld Zwaan (Cygnus) de bekende Zomerdriehoek vormen.
[2] Water Margin (vereenvoudigd Chinees: 水浒传; traditioneel Chinees: 水滸傳; pinyin: Shuǐhǔ Zhuàn), ook wel Outlaws of the Marsh of All Men Are Brothers genoemd, is een Chinese roman uit de Ming-dynastie, die een van de meest vooraanstaande klassieke Chinese romans is. Water Margin, toegeschreven aan Shi Nai’an, was een van de vroegste Chinese romans geschreven in de volkstaal Mandarijn Chinees.
Bekijk de tweede vijftig prenten
| EINDE |