SHAKING LIFE

Acht jaar na Blue Maqams keert Anouar Brahem terug met een aangrijpend project, getiteld naar een versregel van dichter Mahmoud Darwish, die vraagt:

“Waar zouden de vogels moeten vliegen, na de laatste hemel?”

Elegante kamermuziekstukken voor oed, cello, piano en bas behandelen op subtiele wijze de metafysische vraag en de brede resonanties ervan in een onrustige tijd.

Terwijl hij put uit de traditionele modi van Arabische muziek, heeft Brahem ook consequent geprobeerd om contact te maken met de wijde wereld en vond hij inspiratie in vele bronnen uit verschillende culturen. Bassist Dave Holland en pianist Django Bates maken opnieuw deel uit van het internationale kwartet van de Tunesische oed-meester, nu vergezeld door celliste Anja Lechner.

Brahems verstandhouding met Holland – voor het eerst gevestigd op het Thimar-album van 1998 – is inmiddels legendarisch. “Daves spel geeft me vleugels”, heeft Anouar gezegd, een observatie die herhaaldelijk op de plaat terugkomt.

Django Bates’ piano, een belangrijke ondersteunende kracht door het hele album heen, draagt ​​bij aan wervelende solo’s.
Het album markeert de eerste keer dat Anouar een cellist in zijn groepsmuziek heeft opgenomen.
Anja Lechner, een leidende stem in de opname, is al lang bekend met Brahems composities en heeft ze in haar eigen recitals opgenomen. De cello krijgt hier de eerste en laatste statements.

“After the Last Sky” werd in mei 2024 opgenomen in Lugano’s Auditorio Stelio Molo RSI en geproduceerd door Manfred Eicher. – ECM Records

Bovenaan: Dhafer Youssef – Birds Requiem (2013)
Dhafer Youssef, die net als Anouar Brahem uit Tunesië komt, beschouwt zichzelf niet als jazzmuzikant. Toch bieden jazzmuzikanten hem de ruimte en vrijheid die hij nodig heeft om te floreren, en in hun gezelschap voelt hij zich meer op zijn gemak. Hoewel hij voortdurend inspiratie put uit de spiritualiteit van het Midden-Oosten en de soefitraditie, beschouwt Dhafer Youssef zichzelf evenmin als religieus. Het vogelthema dat door het hele album loopt, suggereert echter niet alleen fysieke hoogte, maar ook spirituele verheffing. 

EINDE

De aanleiding van mijn droom moet dit artikel geweest zijn, dat ik de dag ervoor in NRC had gelezen:
_{‘Voor familieleden van de Israëlische gijzelaars is de strijd niet voorbij, want Netanyahu zit er nog.’}

Vooraf

Zelf had ik in de nacht van de overval op Israël  van 17 oktober 2023, een gewelddadige droom gehad,ik voelde me er daardoor op een heel speciale, diepe manier mee verbonden.
Maar toen daarna de extreme Israëlische reactie kwam, was ik dáár geheel door in beslag genomen. Ik heb over dat hele gebeuren toen diverse kritische publicaties uit NRC overgenomen
Het hierboven gelinkte artikel was voor mij voor het eerst dat ik daarna weer met open vizier over Israël las, over het geweld toen in die kibboets, hoe mensen zich verborgen, meegenomen werden  en wat hun verdere lot was. Dit tegen de achtergrond van een groeiende verzet tegen Netanyahu, ook in de familieverbanden van de gegijzelden.

De droom

Ik droomde dat ik me in Israël bevond, in een kibboets, waar we gemeenschappelijke kennissen bleken te hebben. Daar ging het gesprek over, ook al leek het voor mij nogal ver weg.
Op een gegeven moment werd er iets aan mij opgemerkt, ik ontdekte toen dat ik een rotte banaan in m’n broekzak had… Ik haalde h’m eruit, om in een afvalbak kwijt te kunnen. Maar dat werd mij niet toegestaan, ook niet toen ik een vat met sinaasappelschillen zag staan. Ik raakte geïrriteerd en dat gevoel verspreidde zich over alle aanwezigen. Ik begon terwijl ik daar rondliep tegen voorwerpen aan te trappen – die bij nader inzien een weliswaar duidelijke, maar mij niet vertrouwde vorm hadden, als uit een andere cultuur. Ik herinner me een soort ijzeren lantarens.

Toen meende ik voor een bijzondere ruimte staan, bij nader inzien een gewijde ruimte, waarin ik biddende mensen zag en waar rollen naar beneden hingen. Het leek me een synagoge te zijn, met een oeroude, heilige uitstraling, waar ik geheel door gebiologeerd was. Alle verzet was nu uit me verdwenen. Ik voelde me overweldigd door en verbonden met dat Heilige der Heiligen – met de oeroude Joodse traditie die op mij afstraalde.

Met een gevoel van groot ontzag werd ik wakker.

Wegstervende muziek van Anouar Brahem^[1]

____________________
[1] Zijn laatste album, ‘ After the last sky’, vind je hier.

EINDE

…volgens Ovidius

De Metamorfosen (Metamorphoseon libri) is een vijftien delen omvattend Latijns dichtwerk, bestaand uit ongeveer 12.000 regels, van de Romeinse dichter Publius Ovidius Naso (5 n. Chr.) Het is een narratief epos dat genres overstijgt.
(Wikipedia)

---

De metamorfosen van Escher

Bovenaan: M.C. Escher,'Metamorfose I', mei 1937. 
 ’Tessellatie’ of regelmatige vlakverdeling – het herhalen van gelijkvormige figuren om een vlak te vullen zonder gaten of overlappingen – was voor Esscher ‘de rijkste bron van inspiratie die ik ooit heb aangeboord’. 
Hij werd daarbij geïnspireerd door de mozaïeken in het Alhambra in Spanje en paste de wiskundige principes toe in zijn werk.  

---

‘Metamorfosen’ in het Rijksmuseum
_{Tentoonstelling 6 februari t/m 25 mei 2026}

‘Alles verandert continu, maar niets verdwijnt helemaal’ dat is de boodschap die Ovidius opschreef in zijn Metamorfosen. In het gedicht worden goden dieren, veranderen nimfen in bomen, verstenen mensen en worden stenen mensen. Veel verhalen gaan over de omgang van goden en stervelingen. Liefde speelt een grote rol, lang niet altijd met wederzijdse instemming. Geweld en bedrog komen bovendien geregeld om de hoek kijken. 
De tentoonstelling belicht de verbeelding van verschillende iconische fabels, zoals de schepping van de kosmos en de wereld uit de vormeloze chaos, het verhaal van de weefster Arachne die door de jaloerse godin Minerva in een spin wordt getransformeerd om eeuwig haar webben te weven of de affaires van Jupiter, de oppergod, die zich keer op keer moest vermommen om zijn jaloerse echtgenote Juno én zijn slachtoffers om de tuin te leiden. Zo vinden we hem als stier, zwaan, gehuld in een nevel of als een regen van goud. 
(tekst Rijksmuseum) 

---

---

‘Metamorfosen’ van Ellen Deckwitz

De nieuwe poëzie bundel van Ellen Deckwitz: ‘Metamorfosen’ – het Poëziegeschenk 2026 – doet het bij ons op tafel prima, het communiceert met ons op een Meta niveau…

---

---

Metamorfose bij Maarten

“… maar dat aapje daar op de rug van zijn moeder, die was nog in datgene wat we niet weten kunnen. En had van daaruit een geweldige vrijheid.
Maar nu komt nog het belangrijkste.
Op een dag vond die moeder dat het nu genoeg was. En die pakte het aapje resoluut beet en schoof het van haar rug af. Want het aapje wou natuurlijk heel gauw terug om er te blijven.
Toen had een ongelooflijke metamorfose plaats. Dat vrolijke, gelukkige aapje, werd opeens een angstig dier. Hij had zijn kameraadjes uitgedaagd, dat was nu helemaal afgelopen. Hij moest nu zich waarmaken in de wereld van de vorm, van alles wat er is.
En het was een ongelooflijke omslag. Hij was eerst uit de baarmoeder van zijn moeder gekomen. Maar op dat moment kwam hij uit de geestelijke baarmoeder, in de wereld waar alles verdedigd moet worden. Waar je moet blijven leven. Waar je een territorium hebt. Waar je bezit hebt. Waar je kennis hebt.
Al was dat dan allemaal alleen maar voor een klein aapje. Maar zo is het voor ons ook…”
_{Maarten Houtman, Juist in het meest onbelangrijke is het geheim verborgen.}

EINDE

INTERVIEW
Ellen de Bruin, NRC. 22 januari 2026

Flip Jan van Oenen | therapeut 
Psychotherapie werkt vaker niet dan wel. Beperk daarom maar het aantal sessies, zegt Flip Jan van Oenen. „Iemand kan even met je meelopen en daarna zul je het zelf moeten doen.”

In Nederland is 1 op de 20 volwassenen in behandeling bij de geestelijke gezondheidszorg en 1 op de 10 jongeren doet een beroep op jeugdhulp. Bijna de helft van de Nederlanders heeft ooit een psychische aandoening gehad, ruim een kwart van de Nederlanders het afgelopen jaar – meestal een angst- of stemmingsstoornis. En psychotherapie werkt veel vaker niet dan wel.

Je hoort dat niet vaak; het gangbare idee is dat psychotherapie werkt, en hard nodig is. Maar juist dat idee ondermijnt de eigen vaardigheden om met psychische problemen om te leren gaan. Dat schreef therapeut Flip Jan van Oenen (69), inmiddels drie jaar gepensioneerd, al in zijn boek Het misverstand psychotherapie (2019). In zijn nieuwe boek Verdragen (2025) pleit hij voor een radicale herziening van de geestelijke gezondheidszorg (ggz), waarbij iedereen zeven sessies psychotherapie vergoed krijgt per twee jaar, zonder de garantie dat die helpen. Hij baseert zich op wetenschappelijk onderzoek en op vijfendertig jaar ervaring in de ggz. Geef mensen geen valse hoop, schrijft hij, maar moedig ze aan hoop te houden, actief te blijven en hun smart te delen tot hun klachten minder worden of te verdragen zijn. Ze zullen wel moeten; therapie en pillen helpen meestal toch niet.

„Pakweg 60 procent van de mensen is na psychotherapie niet opgeknapt”, vertelt Van Oenen thuis op zijn woonark in het centrum van Amsterdam. „En van de 40 procent die wel is opgeknapt, was dat bij 15 procent in diezelfde periode zonder therapie ook gebeurd. Ongeveer 25 procent van de mensen ervaart dus maar meerwaarde van de therapie.” Die laten bij minimaal de helft van hun klachten een verbetering zien op vragenlijsten, dus ze zijn ook absoluut niet altijd helemaal genezen.

„Als je dat bedenkt”, gaat hij er nog maar eens voor zitten, „in combinatie met het feit dat er tussen de 200 en 1.000 onderzochte therapiesoorten bestaan, die het allemaal niet beter doen dan de andere, dan moeten we volgens mij concluderen dat we een plafond bereikt hebben.” Dat moeten mensen weten, vindt hij. „Mensen denken nu: als ik maar in therapie kom, gaat het daarna beter. Dat ondermijnt de eigen veerkracht, blijkt uit onderzoek: mensen op een wachtlijst gaan minder vooruit dan mensen die niet op een wachtlijst staan. Dus moeten we mensen vertellen dat het effect van therapie beperkt is en dat ze hun problemen zélf aankunnen.”

U bent zelf therapeut. Hoe heeft uw denken hierover zich ontwikkeld?

„Ik ben begonnen als basisarts, als dienstweigeraar, en later opgeleid tot gezins- en relatietherapeut. Van daaruit ben ik in 1985 bij de crisisdienst begonnen, eerst heel klein, met vier mensen in een keldertje. Dat heb ik tot 2015 gedaan. De laatste zeven jaar heb ik me met vechtscheidings­problematiek beziggehouden.

„In het begin had ik het idee: alles kan en moet beter. Veel dingen schieten niet op, met cliënten. In de crisisdienst kom je heel veel mensen tegen die bij therapeuten lopen en dan toch in crisis raken. Dus daar kreeg ik al de indruk dat therapieën niet allemaal zo vlekkeloos verlopen als vaak gezegd wordt.”

Wat houdt dat in, ‘in crisis raken’?

„Als huisartsen en collega-hulpverleners niet weten wat ze ermee aan moeten als iemand heftig ontremd is, manisch, psychotisch, of suïcidaal of ernstig depressief, dan mogen ze naar ons – voormalig ons – verwijzen voor acute hulp, om de situatie weer hanteerbaar te krijgen. Dat gaf me een interessant inkijkje in allerlei geledingen van de ggz. Zelfs gerenommeerde behandelaars konden behoorlijk met hun handen in het haar zitten. Ook onze eigen kortetermijn­behandeling lukte deels wel, deels niet. Dan ga je al denken: is dit het nou?

„En er kwamen steeds nieuwe soorten behandelingen langs, waarvan je dan denkt: dat moet ik ook kunnen, dan zou ik een betere therapeut zijn. Veel therapeuten hoppen: ze zijn een tijd enthousiast over een methode, merken dan dat veel mensen er toch niet echt mee geholpen zijn, en gaan dan weer nieuwe methoden volgen.”

Hopte u zelf ook?

„Ja, zeker. In 2008 werd ik nog één keer heel enthousiast over een methode uit Amerika, feedback informed treatment. Daarbij vraag je aan het begin van de sessie expliciet hoe het met de cliënt gaat, en aan het eind hoe het gesprek ging, en dat breng je samen in een grafiek in kaart. Vanuit het idee dat de samenwerkingsrelatie tussen therapeut en cliënt de belangrijkste voorspeller is voor succes. Ik deed een training in Chicago, ik mocht de hele crisisdienst erin gaan trainen, en ik dacht: dan wil ik ook onderzoeken of het wérkt. Uiteindelijk ben ik daarop gepromoveerd.

„Maar het onthutsende was dat mensen in de controlegroep, zonder feedbackvragen aan het begin en eind, het na zes weken beter bleken te doen dan de groep bij de interventie mét feedback. Na twaalf weken was er geen verschil meer. Ik dacht: deze methode had nog iets kunnen toevoegen. En dat gebeurde dus niet.

„Voor dat onderzoek begon ik ook alle wetenschappelijke literatuur te bestuderen. Dat deed ik daarvoor niet. Mijn ervaring is dat therapeuten hoogstens lezen: deze methode is evidence based, hij werkt, meer hoef je niet te weten. Maar zo kwam ik erachter dat psychotherapie weinig effect heeft, al vijftig jaar niet verbeterd is, en dat veel methoden hetzelfde beperkte effect hebben. Dus die twijfel die je als therapeut altijd voelt – ik ben niet goed genoeg, ik moet meer cursussen volgen, niet iedereen wordt beter en dat ligt aan mij… – dat klopt niet. Het is gewoon onvermijdelijk gezien de stand van zaken. Toen ben ik die boeken gaan schrijven.”

Er is weinig onderzoek naar het natuurlijk beloop van stoornissen. Zomaar iemand volgen die niet behandeld wordt, gebeurt niet

Hoe reageerden collega’s?

„Het is een lastige boodschap. Het vraagt veel van therapeuten om deze kennis een plek te geven en toch met hart en ziel te blijven werken. Deels waren mensen bozig: je haalt het vak onderuit. Maar ik heb echt naar eer en geweten geprobeerd recht te doen aan wat volgens mij de conclusies uit de literatuur zijn. Deels waren ze opgelucht. Zowel therapeuten als cliënten, die natuurlijk ook vaak merken dat therapie niet werkt, zeiden: hèhè, het ligt niet aan mij, therapie is beperkt.”

U schrijft dat psychische problemen vaak vanzelf overgaan.

„Ja. Er is weinig onderzoek naar het natuurlijk beloop van stoornissen. Zomaar iemand volgen die niet behandeld wordt, gebeurt niet. Ik heb geprobeerd op basis van controlegroepen en bevolkingsonderzoeken te kijken hoe het met mensen gaat die niet behandeld worden. Er zijn sterke aanwijzingen dat bij de meesten na een periode de problematiek verdwijnt, of overgaat in een fase waarin iemand er beter mee kan omgaan.

„Dat is zwaar. Psychisch leed is geen aanstellerij, het is heel akelig. Maar je kunt er in de meeste gevallen op eigen kracht doorheen komen.”

Ook zonder medicijnen?

„Het effect van praten en pillen, antidepressiva, is grofweg hetzelfde. Als pillen een steuntje in de rug geven, doe dat vooral, maar je zult het uiteindelijk zelf moeten doen. Voor de ernstige psychiatrische aandoeningen, zoals bipolaire stoornis en psychose, geldt dat pillen op de korte termijn rust in de tent kunnen brengen. Tegelijkertijd wijst ervaring uit: bijna iedereen die psychotisch is, stopt ermee zodra het beter gaat. En door lithium kunnen mensen met bipolaire stoornis stabieler zijn. Maar ook daar geldt helaas: die pillen nemen de stoornis niet weg, ze maken hem hanteerbaarder. Ook deze mensen zullen toch moeten verdragen.”

Therapie verhelpt misschien niet alle klachten, maar mensen zijn meestal wel tevreden over hun therapeut en de behandeling.

„Ja, therapeuten zijn ook vaak heel kundige, aardige mensen. Ze kunnen goed luisteren. Wanneer luistert nou eens iemand een aantal keer een uur lang zonder oordeel naar je? Dat is een fantastische ervaring. Die geeft een goede therapeut jou. Los daarvan kan therapie ook een soort cursus geestelijke zelfverrijking zijn. Dat het dan na die therapie niet beter gaat… mensen koppelen dat los van elkaar, denk ik.”

Is dat alles wat een therapeut doet?

„Wat de werkzame bestanddelen van psychotherapie zijn, is eigenlijk niet bekend. Zelf denk ik dat een therapeut vooral helpt de copingmechanismen van de cliënt te stimuleren, en dat zijn in mijn visie klagen, veranderen en verdragen. Klagen is maar heel kort prettig, veranderen lukt haast nooit. Dus we zijn aangewezen op verdragen, en de therapeut helpt daarbij. Door zelf niet ontredderd te raken door wat iemand vertelt, en door diegene te stimuleren hoop te houden, smart te delen en in beweging te blijven, dus dingen te blijven doen. Die laatste zijn de drie ‘verdraagmechanismen’ die ons naar mijn idee ten dienste staan.

„Daarbij moet een therapeut duidelijk zijn dat hij maar een bescheiden bijdrage levert. Dat kan het beste door geen lange therapie aan te bieden, of steeds door te verwijzen, want dat suggereert dat meer therapie beter is, terwijl daar geen aanwijzing voor is. Iemand kan even met je meelopen en daarna zul je het zelf moeten doen.”

Ik denk dat diagnoses in de ggz vaak vrij waardeloos zijn

Mensen zijn tegenwoordig ook vaak blij als ze een diagnose krijgen en weten wat er precies aan de hand is.

„Ik denk dat diagnoses in de ggz vaak vrij waardeloos zijn, want iedere behandeling die een beetje effectief is, wordt op alle diagnoses losgelaten. En diagnoses overlappen elkaar enorm. Er staan er nu zo’n 560 in het psychiatrisch handboek DSM-5 en die classificatie geeft geen enkel houvast voor de behandeling. En ook geen verklaring voor wat iemand mankeert. Dat beschreef Trudy Dehue zo mooi in haar boek De depressie-epidemie: dat we diagnoses als verklaring zijn gaan zien, je bent somber omdát je een depressie hebt. Dat slaat nergens op.

„Tegelijkertijd denk ik dat het voor individuele personen wel waarde kan hebben om te bedenken: er zijn groepen mensen die ook ongeveer ditzelfde conglomeraat van verschijnselen hebben, en daar gaat het over het algemeen ongeveer zo mee. Als dat je houvast geeft, kan ik me voorstellen dat dat fijn is. Maar in wezen is het ernstig dat we niet accepteren dat het een tijdje niet zo goed met iemand gaat en dat dat een naam moet hebben.”

U stelt een grote verandering van de ggz voor, waarna iedereen elke twee jaar zeven sessies psychotherapie vergoed krijgt, en dat is dan alles. Hoe gaan we dat bereiken?

„Dat is de hamvraag. Het is heel moeilijk, want geen enkele groep heeft er op korte termijn belang bij. Cliënten willen geholpen worden. Voor therapeuten is deze boodschap heel ontwrichtend, én het is hun werk en inkomen. Hetzelfde voor grote ggz-instellingen: als Arkin zegt dat ze iets niet kunnen bieden, ziet Parnassia een gat in de markt. Politici hebben er ook geen belang bij: met ‘wen maar aan je problemen’ word je niet verkozen.

„Ik denk dat de grote ggz-instellingen de belangrijkste rol moeten hebben. Die zouden bij wijze van spreken op de gevel moeten zetten: hierbinnen gaat het meestal over, daarbuiten ook. Individuele therapeuten zijn redelijk realistisch, denk ik. Die zeggen wel: ik heb geen toverstaf, we gaan samen kijken wat er kan. Maar het gaat juist om de stap daarvóór: moet je er wel naartoe?

„Huisartsen zouden kunnen zeggen: misschien is hier geen oplossing voor. Wel vind ik de praktijk­ondersteuner-ggz bij de huisarts een geweldige functie. Zo zou de hele ggz eruit moeten zien: laagdrempelig, paar gesprekken, iemand die je weer op gang helpt. Zoals de fysiotherapeut. Die omslag is gelukt: ooit ging je naar de fysiotherapeut om beter te worden, en dat duurde soms heel lang. Nu ga je een paar keer en dan kun je weer even verder. Zo’n omslag moet ook bij psychotherapie gebeuren.”

Voor iedereen, met ongeacht welke psychische problemen?

„Ja. Er is natuurlijk een groep mensen die heel kwetsbaar is en het zelf niet goed redt. Die kun je ondersteuning en bescherming bieden. In de vorm van opnames bijvoorbeeld, en activiteiten, een sociale werkplaats, ze helpen uit bed te komen. Maar dat onderscheid ik van therapie, van zeggen: u gaat herstellen.”

Wie zijn dat dan, die het ‘niet redden’?

„Ik denk vooral aan mensen met een psychotische kwetsbaarheid, en ernstige chronisch depressieve mensen. Maar het is belangrijk te benadrukken dat het echt een kleine groep is. De meerderheid zal zelf uit bed moeten komen.”

Een kleine groep mensen heeft ontzettende pech en zal een heel moeilijk leven houden

Maar de grens tussen ernstig en minder ernstig psychisch leed is heel moeilijk te bepalen, schrijft u zelf.

„Dat klopt. Daar heb ik ook geen oplossing voor. Kijk, als de zorg eenmaal veel terughoudender is, als het gelukt is om die verwachtingsomslag te maken, dan zal er dus een groep overblijven die ondanks allerlei beschermingspogingen een marginaal bestaan blijft leiden, en mensen die buiten overlast veroorzaken. Het klinkt harteloos, maar ik denk dat je dat moet verdragen. Als je zegt: we kunnen niet accepteren dat die niet behandeld worden, dan doe je alsof je iets te bieden hebt wat je niet te bieden hebt. Een kleine groep mensen heeft ontzettende pech en zal een heel moeilijk leven houden. Zowel op individueel niveau als op maatschappelijk niveau zullen we dus dingen moeten verdragen die niet maakbaar zijn. Maar het overgrote deel van de mensen redt zich; daar moet je ook op kunnen vertrouwen.”

U schrijft ook dat we suïcide moeten accepteren.

„Dat is een beetje een stokpaardje van me. De gedachte dat therapeuten mensen van suïcide kunnen weerhouden is ongefundeerd. De halve ggz wordt gegijzeld door de angst dat iemand zich suïcideert en dat er dan een klacht komt en dat het jouw schuld is. Deels is dat gewoon menselijk schuldgevoel: had ik iets anders kunnen doen? Maar er wordt ook eindeloos gevraagd: heb je het protocol wel gevolgd, is alles wel volgens de regels gegaan? Terwijl ik niet zou weten hoe je moet onderbouwen dat er enige relatie is tussen wat de therapeut doet en of iemand wel of niet blijft leven. Daarom moet je dat loslaten. Die vreselijke last gaat er dan ook een beetje af. Naasten en therapeuten voelen zich dodelijk schuldig, over het algemeen. Maar je kunt niet iemand behouden voor het leven die dat niet wil.”

Bent u niet bang dat als die maatschappelijke omslag lukt, de mensen die het kunnen betalen naar alternatieve kwakzalvers rennen voor therapie?

„Ja, dat zal wel. Of naar therapeuten die de wetenschappelijke literatuur terzijde schuiven. Maar dat vind ik geen reden om te blijven doen wat we doen. En het akelige is natuurlijk dat het deels om geld gaat. Zodra dingen niet meer vergoed worden, gaan mensen er veel minder gebruik van maken. Ik wil het economische aspect niet te veel vooropstellen, maar wat zijn de keuzes? Je kunt als samenleving zeggen: het is een schande dat een heleboel mensen nog niet behandeld worden, we gaan koste wat kost zorgen dat het enorme ggz-aanbod waar mensen om vragen er komt. Maar dat is gewoon niet haalbaar. We hebben nu al gigantische tekorten van middelen en mensen.

„En je kunt niet tegen mensen zeggen: als we het geld hadden voor meer therapie zou het beter met u gaan. Dat is een verschrikkelijke boodschap die bovendien niet klopt. Dan is het zuiverder om te zeggen: we hebben de middelen niet, maar het is niet zo dat we u iets onthouden; de kans is groot dat therapie u niet beter maakt en dat u slechter af bent wanneer u het vertrouwen verliest dat u het zélf kunt. Dat vind ik als maatschappij een veel logischer stellingname.”

MET DANK AAN NRC  

Persoonsvervoering bij Van Gogh

Van Gogh is voor mij altijd een magische naam geweest. Dat er bij ons in Krimpen een autobusdienst rondreed die ‘Autobusbedrijf Gebr. Van Gog’ heette – dat lijndiensten onderhield tussen Rotterdam en Gouda – vond ik maar een rare zaak: zo’n eerbiedwaardige naam voor een busbedrijf, dat kon er bij mij niet in, ik vond het gewoon ‘naamsmisbruik’ – maar wisten de broers Wim en Leen van Gog (zonder ‘h’!) veel, die heetten gewoon zo…

ALLE FOTO'S VERGROTEN DOOR TE KLIKKEN

(links)“Veel bussen van de Gebr. van Gog zijn bij het touringcar bedrijf Snel&co beland waar ze werden gebruikt voor groepsvervoer voor werknemers van Verolme.”

(rechts) 6 januari 2026. “Is dit geen pareltje van de familie van Gogh (tours)? Ik kwam deze foto tegen in mijn galerij. Ik plaats deze foto omdat ik in de 90'r jaren bij Hans & Piet van Gogh heel hun bussenpark bij hield met schoonmaken. Dit samen met nog een 6 tal collega's. Dit was een van hun bussen. Veel avond uurtjes daar doorgebracht om mijn bijverdienste er bij elkaar te sprokkelen. Het pand van 'Van Gogh Tours' staat er nog steeds maar zit nu V&V transport gevestigd. Wat gaat de tijd toch snel🫶🙏” 

Van Gogh stond bij mij thuis huizenhoog in het vaandel geschreven. En na de recente tentoonstelling van Anselm Kiefer in het Van Gogh Museum, ben ik weer helemaal paraat.
Ik kon het dan ook niet nalaten onderstaande afbeeldingen van zijn werk te verzamelen, die recent op de website van het museum verschenen:

Van Gogh wrote to his brother Theo about the scene that inspired this work:
‘Yesterday, at sunset, I was on a stony heath where very small, twisted oaks grow, in the background a ruin on the hill, and wheatfields in the valley. It was romantic, it couldn’t be more so, à la Monticelli, the sun was pouring its very yellow rays over the bushes and the ground, absolutely a shower of gold. And all the lines were beautiful, the whole scene had a charming nobility. You wouldn’t have been at all surprised to see knights and ladies suddenly appear, returning from hunting with hawks, or to hear the voice of an old Provençal troubadour. The fields seemed purple, the distances blue.’ 

---

^{✏️ _{NOTITIE bij Om je straatje heen de onmetelijkheid op www.tao-zen.nl}}

“If the splendour of a thousand suns were to ​blaze out together in the sky, that might resemble the glory of that Mahâtman.”
 Bhagavad Gita: Hoofdstuk 11, Vers 12.

Het onmetelijke – uit ‘De breuk’ van Maarten Houtman.

Hieronder een fragment uit de autobiografische roman ‘De breuk’ van Maarten Houtman, hoofdstuk ‘Het onmetelijke’.
Het troepentransportschip waarmee Maarten terug naar Holland vaart, komt vlak na de schemer in een zandstorm terecht. Gewapend met een oliepak en een stofbril, neemt hij aan dek het schouwspel in ’t oog.

“Ik vergeet alles en kijk er zó intens naar, dat ik meegevoerd word door het geweld van de zandrivieren die zich in de einder verliezen. Alle ballast is van me afgenomen. Schoongeschuurd heb ik het kleine schip met zijn mierenbedrijvigheid verlaten en ben ik onderweg naar wat nog komen moet, maar dat ik al vermoed. Ongeremd door overwegingen en menselijke berekeningen zuigt de verte me op, steeds sneller, totdat ik door een open plek de sterren op me af zie komen, eerst wit en ver, dan steeds dichterbij in allerlei kleuren van zacht tot verblindend fel.
Ik moet nu terug zijn in de oorsprong en kan opnieuw gevormd worden, zonder al de aangroeisels die me tot nu toe verstikt hebben en waar de mensen zo trots op zijn. Daaraan te sterven lijkt weldadig.” 
Maarten Houtman, De breuk | Het onmetelijk.

 Afbeelding bovenaan:
’Stervende reuzenster blijkt niet alleen en dat zegt iets over onze toekomst’
Wetenschappers aan de KU Leuven hebben voor het eerst hard bewijs gevonden voor het bestaan van 'begeleiders' rond een stervende superster. Rond zulke oude sterren draaien soms andere sterren of planeten, die elkaar onderling kunnen beïnvloeden. Door het gedrag van die begeleiders te begrijpen, kunnen we beter voorspellen hoe ook onze eigen zon zich verder zal ontwikkelen. 
De onderzoekers gebruikten de ALMA-telescoop in Chili, een netwerk van 66 radiotelescopen dat bijzonder geschikt is om gas- en stofstructuren in detail in beeld te brengen. Scientias.nl