Abe no Nakamaro (701–770) was de zoon van een hoge hofambtenaar. Op zestienjarige leeftijd werd hij naar China gestuurd om de tijdmeting en de Chinese kalender te bestuderen. Door een speling van het lot bleef hij daar tot aan zijn dood.
Men denkt dat hij met zijn gedicht (zie onder) zijn heimwee naar Japan uitdrukte.
NB De vliegerachtige afdruk in het midden is overgewreven van de blauwe gedeelten van Lady Ariko’s biwa in prent nr. 38, die ooit in een album tegenover deze prent was gemonteerd. (gedrukt mei 1888)
Op deze fascinerende, alledaagse prent bewonderen Nakamaro (met kanmuri, formeel Japans hoofddeksel) en een man in Chinese kleding[1] en met waaier, de maan vanaf een hoog balkon.
De scène speelt zich af in China, Nakamaro kijkt vanaf een balkon over de uitgestrekte zee, naar de maan aan de hemel.
Dit prent is een beroemde Japanse houtsnede (ukiyo-e) uit 1888 van kunstenaar Tsukioka Yoshitoshi, getiteld “Abe no Nakamaro – Kasuga-maan” en maakt deel uit van zijn bekende serie Honderd gestalten van de Maan (#64).
Het kunstwerk toont de Japanse dichter en gezant Abe no Nakamaro (698–770) tijdens zijn verblijf in China. Nakamaro reisde in het jaar 717 naar China om te studeren. Hij blonk uit en kreeg een hoge functie aan het Chinese keizerlijke hof. Ondanks zijn succes verlangde hij decennialang sterk terug naar Japan.
Pas na 35 jaar mocht hij per schip terugkeren naar huis. Een zware storm sloeg zijn schip uit koers naar Vietnam. Hij overleefde, keerde terug naar China en stierf daar zonder Japan ooit terug te zien.
De prent verbeeldt het moment van zijn afscheidsfeest in China (rond het jaar 752). Terwijl hij naar de maan kijkt, dicht hij zijn beroemdste waka (opgenomen in de Ogura Hyakunin Isshu):
Als ik opkijk naar de immense hemel,
is dit dan dezelfde maan
die opkwam boven de berg Mikasa
in het verre Kasuga?
De man die aan de linkerkant in de groene mantel zit, is de prominente Japanse geleerde en staatsman Kibi no Makibi. Net als Abe no Nakamaro vertrok Makibi in het jaar 717 als jonge student met dezelfde diplomatieke missie (Kentoshi) naar China. Terwijl Nakamaro besloot permanent in China te blijven en daar carrière te maken aan het keizerlijke hof, keerde Kibi no Makibi zeventien jaar later wél succesvol terug naar Japan. Hij nam een schat aan Chinese kennis, boeken en instrumenten met zich mee, en schopte het in Japan uiteindelijk tot een zeer hoge politieke positie.
Tsukioka Yoshitoshi plaatste de twee mannen bewust aan weerszijden van een massieve, donkere pilaar. Deze houten kolom symboliseert de fysieke en emotionele scheiding: Makibi die uiteindelijk zal terugkeren naar hun thuisland, tegenover Nakamaro die in eenzaamheid en isolatie achterblijft in China.
vergroten door te klikken
De rol bevindt zich in de collectie van het Museum of Fine Arts, Boston.
____________________
[1] In 717-718, Kibi no Makibi maakte deel uit van de Japanse missie naar Tang China. Kibi verbleef 17 jaar in China voordat hij terugkeerde naar Japan.
| EINDE |