Bovenaan: M.C. Escher,'Metamorfose I', mei 1937.
’Tessellatie’ of regelmatige vlakverdeling – het herhalen van gelijkvormige figuren om een vlak te vullen zonder gaten of overlappingen – was voor Esscher ‘de rijkste bron van inspiratie die ik ooit heb aangeboord’.
Hij werd daarbij geïnspireerd door de mozaïeken in het Alhambra in Spanje en paste de wiskundige principes toe in zijn werk.
De Metamorfosen (Metamorphoseon libri) is een vijftien delen omvattend Latijns dichtwerk, bestaand uit ongeveer 12.000 regels, van de Romeinse dichter Publius Ovidius Naso (5 n. Chr.) Het is een narratief epos dat genres overstijgt.
‘Metamorfosen’ in het Rijksmuseum
Tentoonstelling 6 februari t/m 25 mei 2026
”Passie, verlangen, lust, jaloezie, list en bedrog. Het Rijksmuseum neemt je mee naar een van de grootste en belangrijkste inspiratiebronnen voor kunstenaars: de Metamorfosen van de dichter Ovidius.”
Het toont de Griekse mythe waarin Zeus, in de gedaante van een zwaan, Leda verleidt. De mythe vertelt dat oppergod Zeus verliefd werd op de getrouwde Leda, koningin van Sparta. Nadat Zeus haar in de vorm van een zwaan had benaderd, legde Leda twee eieren. Uit deze eieren kwamen vier kinderen voort, waaronder de tweeling Castor en Pollux. Een naakte Leda staat naast haar zwaan, die met zijn vleugel haar heupen omsluit, terwijl hun kinderen aan hun voeten spelen, met een nog niet uitgekomen ei achter het vreemde, maar lachende stel.
“Metamorfosen brengt ruim 80 internationale topstukken samen uit musea en collecties van over de hele wereld. Van Titiaan, Correggio en Caravaggio tot Rodin, Brancusi, Magritte en Bourgeois. Te zien zijn schilderijen, beeldhouwwerken, edelsmeedkunst en keramiek, maar ook hedendaagse fotografie en videokunst. De tentoonstelling is een bijzondere samenwerking met Galleria Borghese in Rome.”
‘Alles verandert continu, maar niets verdwijnt helemaal’ dat is de boodschap die Ovidius opschreef in zijn Metamorfosen. In het gedicht worden goden dieren, veranderen nimfen in bomen, verstenen mensen en worden stenen mensen. Veel verhalen gaan over de omgang van goden en stervelingen. Liefde speelt een grote rol, lang niet altijd met wederzijdse instemming. Geweld en bedrog komen bovendien geregeld om de hoek kijken.
De tentoonstelling belicht de verbeelding van verschillende iconische fabels, zoals de schepping van de kosmos en de wereld uit de vormeloze chaos, het verhaal van de weefster Arachne die door de jaloerse godin Minerva in een spin wordt getransformeerd om eeuwig haar webben te weven of de affaires van Jupiter, de oppergod, die zich keer op keer moest vermommen om zijn jaloerse echtgenote Juno én zijn slachtoffers om de tuin te leiden. Zo vinden we hem als stier, zwaan, gehuld in een nevel of als een regen van goud.
(tekst Rijksmuseum)
‘Metamorfosen’ van Ellen Deckwitz
De nieuwe poëzie bundel van Ellen Deckwitz: ‘Metamorfosen’ – het Poëziegeschenk 2026 – doet het bij ons op tafel prima, het communiceert met ons op een Meta niveau…
| EINDE |