Metamorfosen…

…volgens Ovidius

De Metamorfosen (Metamorphoseon libri) is een vijftien delen omvattend Latijns dichtwerk, bestaand uit ongeveer 12.000 regels, van de Romeinse dichter Publius Ovidius Naso (5 n. Chr.) Het is een narratief epos dat genres overstijgt.
(Wikipedia)

De metamorfosen van Escher

Bovenaan: M.C. Escher,'Metamorfose I', mei 1937. 
’Tessellatie’ of regelmatige vlakverdeling – het herhalen van gelijkvormige figuren om een vlak te vullen zonder gaten of overlappingen – was voor Esscher ‘de rijkste bron van inspiratie die ik ooit heb aangeboord’. Hij werd daarbij geïnspireerd door de mozaïeken in het Alhambra in Spanje en paste de wiskundige principes toe in zijn werk.
M.C. Escher, ‘Zon en Maan’, 1948 COLLECTIE GEMEENTEMUSEUM DEN HAAG
Escher, Waterval, oktober 1981, lithografie
Ik las dat in An impossible Man de net uitkomen biografie van Roger Penrose:, dit over Escher staat vermeld: “Het was de meetkunde, de verbeelding van de wereld in de vorm van geometrische figuren, die zoon Roger van jongs af aan fascineerde. Het bracht hem al op jonge leeftijd in contact met het werk van Escher, dat hem grenzeloos boeide en inspireerde. De onmogelijke driehoek die aan de basis ligt van Eschers prent ‘Waterval’ is bijvoorbeeld afkomstig uit zijn brein.


‘Metamorfosen’ in het Rijksmuseum
Tentoonstelling 6 februari t/m 25 mei 2026


‘Alles verandert continu, maar niets verdwijnt helemaal’ dat is de boodschap die Ovidius opschreef in zijn Metamorfosen. In het gedicht worden goden dieren, veranderen nimfen in bomen, verstenen mensen en worden stenen mensen. Veel verhalen gaan over de omgang van goden en stervelingen. Liefde speelt een grote rol, lang niet altijd met wederzijdse instemming. Geweld en bedrog komen bovendien geregeld om de hoek kijken.

De tentoonstelling belicht de verbeelding van verschillende iconische fabels, zoals de schepping van de kosmos en de wereld uit de vormeloze chaos, het verhaal van de weefster Arachne die door de jaloerse godin Minerva in een spin wordt getransformeerd om eeuwig haar webben te weven of de affaires van Jupiter, de oppergod, die zich keer op keer moest vermommen om zijn jaloerse echtgenote Juno én zijn slachtoffers om de tuin te leiden. Zo vinden we hem als stier, zwaan, gehuld in een nevel of als een regen van goud.
(tekst Rijksmuseum)

”Passie, verlangen, lust, jaloezie, list en bedrog. Het Rijksmuseum neemt je mee naar een van de grootste en belangrijkste inspiratiebronnen voor kunstenaars: de Metamorfosen van de dichter Ovidius.”

Vroege kopie van Leonardo da Vinci’s verloren gegane werk “Leda en de Zwaan”.
Het toont de Griekse mythe waarin Zeus, in de gedaante van een zwaan, Leda verleidt.  De mythe vertelt dat oppergod Zeus verliefd werd op de getrouwde Leda, koningin van Sparta. Nadat Zeus haar in de vorm van een zwaan had benaderd, legde Leda twee eieren. Uit deze eieren kwamen vier kinderen voort, waaronder de tweeling Castor en Pollux. Een naakte Leda staat naast haar zwaan, die met zijn vleugel haar heupen omsluit, terwijl hun kinderen aan hun voeten spelen, met een nog niet uitgekomen ei achter het vreemde, maar lachende stel.

Metamorfosen brengt ruim 80 internationale topstukken samen uit musea en collecties van over de hele wereld. Van Titiaan, Correggio en Caravaggio tot Rodin, Brancusi, Magritte en Bourgeois. Te zien zijn schilderijen, beeldhouwwerken, edelsmeedkunst en keramiek, maar ook hedendaagse fotografie en videokunst. De tentoonstelling is een bijzondere samenwerking met Galleria Borghese in Rome.”


‘Metamorfosen’ van Ellen Deckwitz

De nieuwe poëzie bundel van Ellen Deckwitz: ‘Metamorfosen’ – het Poëziegeschenk 2026 – doet het bij ons op tafel prima, het communiceert met ons op een Meta niveau…


Ellen Deckwitz, ‘ Eerste metamorfose’

Metamorfose bij Maarten

“… maar dat aapje daar op de rug van zijn moeder, die was nog in datgene wat we niet weten kunnen. En had van daaruit een geweldige vrijheid.
Maar nu komt nog het belangrijkste.
Op een dag vond die moeder dat het nu genoeg was. En die pakte het aapje resoluut beet en schoof het van haar rug af. Want het aapje wou natuurlijk heel gauw terug om er te blijven.
Toen had een ongelooflijke metamorfose plaats. Dat vrolijke, gelukkige aapje, werd opeens een angstig dier. Hij had zijn kameraadjes uitgedaagd, dat was nu helemaal afgelopen. Hij moest nu zich waarmaken in de wereld van de vorm, van alles wat er is.
En het was een ongelooflijke omslag. Hij was eerst uit de baarmoeder van zijn moeder gekomen. Maar op dat moment kwam hij uit de geestelijke baarmoeder, in de wereld waar alles verdedigd moet worden. Waar je moet blijven leven. Waar je een territorium hebt. Waar je bezit hebt. Waar je kennis hebt.
Al was dat dan allemaal alleen maar voor een klein aapje. Maar zo is het voor ons ook…”
Maarten Houtman, Juist in het meest onbelangrijke is het geheim verborgen.